Voor veel eigenaren van zonnepanelen was de energierekening jarenlang een bron van vreugde. De zon deed haar werk, de meter liep terug en onder aan de streep bleven de kosten minimaal. De realiteit op de energiemarkt is inmiddels echter veranderd. Energieleveranciers brengen steeds vaker terugleverkosten – in de volksmond ook wel de ’terugleverboete’ genoemd – in rekening voor de stroom die u ongebruikt teruglevert aan het net.
Deze ontwikkeling roept logischerwijs vragen op. Waarom moet u betalen voor groene stroom, en belangrijker nog: hoe kunt u deze extra kosten in de toekomst vermijden? Vanuit Green-Movement leg ik u graag uit hoe u de controle over uw opgewekte stroom terugpakt door uw eigenverbruik te maximaliseren.
Waarom betaalt u terugleverkosten?
Om het probleem op te lossen, is het goed om kort te begrijpen waar het vandaan komt. Op zonnige dagen wekken miljoenen zonnepanelen in Nederland gelijktijdig stroom op. Hierdoor ontstaat er een enorm overschot aan elektriciteit op het net, precies op momenten dat de algemene vraag laag is. Energieleveranciers moeten kosten maken om deze overtollige stroom te verwerken en het overvolle stroomnet in balans te houden. Deze kosten berekenen zij nu door aan de bezitters van zonnepanelen.
De oplossing is in theorie eenvoudig: zorg dat u de stroom die u opwekt, zelf direct verbruikt of opslaat, in plaats van het als ‘afval’ het stroomnet op te sturen. In de praktijk vraagt dit om een andere kijk op uw energiehuishouding. Hieronder vindt u vier effectieve methodes om dit te realiseren.
1. Verschuif uw verbruik naar de zonuren
De meest toegankelijke stap is het aanpassen van uw dagelijkse routines. Een gemiddeld huishouden verbruikt de meeste stroom in de ochtend en in de avond, terwijl de zonnepanelen tussen 11:00 en 15:00 uur de hoogste pieken behalen.
Door grootverbruikers structureel overdag in te schakelen, voorkomt u direct dat u deze stroom moet terugleveren. Gebruik de startuitstel-functie op uw wasmachine, vaatwasser en droger, zodat deze programma’s draaien wanneer de zon schijnt. Laadt u een elektrische auto thuis op? Doe dit dan zoveel mogelijk overdag of in het weekend. Hoewel deze gedragsverandering effectief is, bent u wel afhankelijk van uw eigen discipline en de weersomstandigheden.
2. Automatiseer met slimme sturing
Als u niet dagelijks bezig wilt zijn met het plannen van uw witgoed, biedt automatisering de uitkomst. Met een professioneel smart home systeem, zoals Loxone, kunt u dit proces volledig uit handen geven.
Een dergelijk systeem monitort exact hoeveel stroom uw zonnepanelen opwekken en wat het actuele verbruik in uw woning is. Zodra er een overschot dreigt te ontstaan – en u dus richting een terugleverboete gaat – schakelt het systeem automatisch apparaten in. Dit gaat verder dan de wasmachine; denk bijvoorbeeld aan het opladen van uw elektrische fietsen, het inschakelen van een luchtreiniger of het activeren van uw laadpaal voor de auto, uitsluitend op pure zonnestroom.
3. Thermische opslag: Stroom omzetten in warmte of koude
Een van de meest efficiënte manieren om grote hoeveelheden overtollige stroom te verwerken, is thermische opslag. Elektriciteit omzetten in warmte (of koude) kost relatief veel energie, wat in dit geval juist in uw voordeel werkt.
Heeft u een airconditioning of een warmtepomp? Dan kunt u deze overdag inzetten als een onzichtbare batterij. Het slimme systeem ziet dat er zonnestroom ‘over’ is en geeft de airco of warmtepomp de opdracht om uw woning alvast een graad extra te verwarmen of juist te koelen. Uw huis fungeert zo als een thermische buffer. Wanneer u ’s avonds thuiskomt, is de temperatuur comfortabel en hoeft het systeem niet meer aan te slaan op dure netstroom.
Ook een warmtepompboiler is een uitstekende investering. Deze gebruikt uw overtollige zonne-energie overdag om een groot watervat (bijvoorbeeld 200 liter) op te warmen. U gebruikt uw eigen stroomoverschot om ’s avonds gratis warm te douchen, terwijl u voorkomt dat u deze stroom tegen betaling aan het net moet leveren.
4. De ultieme buffer: Een fysieke thuisbatterij
Wanneer u volledige onafhankelijkheid nastreeft en uw teruglevering nagenoeg tot nul wilt reduceren, is een thuisbatterij de meest doeltreffende oplossing. Systemen zoals de Sigenergy Sigenstor of de Alpha ESS vangen de piekopbrengst van uw zonnepanelen overdag naadloos op.
In plaats van uw stroom terug te leveren aan het net, wordt de batterij opgeladen. Zodra de zon ’s avonds ondergaat en uw verlichting, televisie en inductiekookplaat aangaan, levert de batterij deze stroom weer terug aan uw woning. U verhoogt uw eigenverbruik hiermee aanzienlijk en vermijdt de terugleverkosten vrijwel volledig. Met de juiste aansturing kan de batterij bovendien in de wintermaanden inspelen op dynamische energietarieven, waardoor het systeem het hele jaar door rendeert.
Een gericht plan voor uw woning
Het voorkomen van terugleverkosten vereist maatwerk. Niet elke oplossing is geschikt voor elke woning of ieder budget. Soms is een kleine aanpassing in sturing al voldoende, in andere gevallen is de stap naar een thuisbatterij of warmtepompboiler het meest rendabel.
Wilt u exact weten hoe u in uw specifieke situatie in Friesland uw eigenverbruik kunt optimaliseren en extra heffingen kunt vermijden? Bij Green-Movement analyseren we graag uw huidige verbruiksdata en zonne-opbrengst om tot een objectief en doelgericht advies te komen.
Met vriendelijke groet,
Hans Rijpma Green-Movement